Czy można zablokować rosyjską muzykę na platformach streamingowych? Mechanizmy, ryzyka i rozwiązania państwowo-rynkowe

Konspekt spotkania zainicjowanego przez Centrum Demokracji i Praworządności wspólnie z Ukraińską Agencją Praw Autorskich i Praw Pokrewnych

z 16.03.2026

Kwestia obecności rosyjskiej muzyki na platformach streamingowych stała się ważnym elementem bezpieczeństwa informacyjnego Ukrainy. Podczas eksperckiej dyskusji z udziałem parlamentarzystów, ministrów, przedstawicieli Ministerstwa Transformacji Cyfrowej, Ministerstwa Kultury, MSZ, Ukraińskiego Funduszu Kultury, prawników oraz rynku dystrybucji omówiono praktyczne narzędzia — od sankcji i spraw karnych po techniczne ustawienia algorytmów i skalę wsparcia państwa dla ukraińskiej kultury. W tym artykule zebrano kluczowe mechanizmy i rekomendacje, które można wdrożyć już teraz.

Problem w dwóch słowach

Rosyjski kontent trafia do ukraińskiego słuchacza zarówno przez oficjalne serwisy streamingowe (rekomendacje, listy przebojów), jak i przez obejścia (rejestracja artystów/agregatorów w trzecich jurysdykcjach, kanały pirackie).

Platformy przedstawiają się jako „pośrednicy internetowi” i niechętnie podejmują dodatkową moderację bez wyraźnej podstawy prawnej.

Prawne i karnoprawne mechanizmy blokowania
#

Sankcje i „pakietowanie” artystów

• Zidentyfikować artystów/kanały, które bezpośrednio lub pośrednio wspierają agresję albo szerzą propagandę.

• Tworzyć „pakiety” osób objętych sankcjami i przekazywać je do RBNiO/SBU → oficjalne wystąpienia MSZ do platform z żądaniem geoblokady. (Inicjatorzy: O. Sanchenko, W. Własiuk, M. Poturajew)

Podstawa karnoprawna

W przypadku posiadania dowodów naruszeń (wezwania, wspieranie działań terrorystycznych lub wojennych) wszczynać postępowania karne, co ułatwia blokowanie kanałów i uruchamianie międzynarodowych poszukiwań. (Przykład — sprawa N. Sabourowa, według E. Pronina, adwokata)

Zmiany ustawowe i standardy

Uzupełnić ustawodawstwo krajowe (ustawa o sankcjach, ustawa o platformach cyfrowych) o przepisy, które pozwalają szybciej reagować i wymagać od agregatorów informacji o ostatecznych beneficjentach wydań (ID, osoby prawne). (D. Guzij, T. Topola)

Rozwiązania techniczne: geoblokada i ustawienia algorytmów
#

Geoblokowanie treści na terytorium Ukrainy przy istnieniu podstaw sankcyjnych.
Dostosowanie algorytmów rekomendacji (cyfrowe rozgraniczenie regionów) — tak, aby ukraińscy słuchacze rzadziej otrzymywali materiały promujące kulturowe narracje agresora; wymagana jest gotowość platform. (H. Krasnostup, Ministerstwo Transformacji Cyfrowej)

Wymóg przejrzystego przypisania wydań do agregatorów i rachunków płatniczych, aby odcinać wydania powiązane z osobami prawnymi z FR/Białorusi. (T. Topola, E. Pronin)

Monitoring i analityka
Regularne digesta: top 100, pochodzenie utworów, zasięgi geograficzne (w tym ORDŁO/Krym) — to argumenty do rozmów z platformami i dla europejskich regulatorów. (E. Pronin, O. Sanchenko).

Wzmocnienie ukraińskiego produktu: granty i wsparcie państwa 2026
#

Szeroko zakrojony program państwowy (1 000 godzin treści + specjalny program muzyczny Ukraińskiego Funduszu Kultury; w 2026 — ok. 20 mln hrywien) z przejrzystym pitchingiem, zarządzaniem i grantami celowanymi na produkcję i promocję. (Ukraiński Fundusz Kultury, Ministerstwo Kultury, Biuro Prezydenta, Pawło Strilieckij)

Strategiczne promowanie ukraińskiej muzyki na międzynarodowych platformach i poprzez dyplomację kulturalną (MSZ, festiwale).

Model organizacyjny, aby wszystko działało razem

Koordynacja międzysektorowa: stworzyć operacyjną grupę roboczą/sekretariat (UAAKP + Cedem + Ministerstwo Transformacji Cyfrowej + Ministerstwo Kultury + Ukraiński Fundusz Kultury + rynek) do zbierania przypadków, pakietowania dowodów i szybkich wystąpień do platform.
Jasny proces roboczy: monitoring → identyfikacja → zbieranie dowodów → przekazanie do SBU/RBNiO → oficjalne wystąpienie do platformy → śledzenie reakcji.
Poszukiwanie wsparcia darczyńców dla sekretariatu, aby zapewnić analizę techniczną i stały monitoring.

Ryzyka i ograniczenia

Standardy UE chronią wolność wypowiedzi: całkowite zakazy mogą rodzić pytania o zgodność z prawem UE — potrzebna jest staranna argumentacja prawna.
Platformy czasem reagują powoli i wymagają oficjalnych dokumentów; bez systemowej współpracy — tylko punktowe sukcesy.
Drogi obejścia (rejestracja w trzecich krajach, VPN, piractwo) sprawiają, że problem pozostaje stały.

Praktyczna check-lista: jak działać już teraz
#

• Ustalić międzyresortowy kanał (czat) do operacyjnego przekazywania przypadków z rynku.

• Rozpocząć regularne digesta analityczne dotyczące top 100 i nowości; tworzyć listy artystów objętych sankcjami.

• Systematycznie przekazywać „pakiety” do SBU/RBNiO → MSZ → platformy (YouTube, Spotify, Apple Music) z żądaniem geoblokady.

• Przyspieszyć start pitchingu i zarządzania programem 1 000 godzin oraz programu muzycznego Ukraińskiego Funduszu Kultury z naciskiem na promocję i zagraniczne platformy.

• Przygotować poprawki legislacyjne dotyczące przejrzystości wydań (ID, ostateczni beneficjenci) oraz mechanizmów współpracy z platformami.

Wniosek#

Rozwiązania przeciwko rozpowszechnianiu rosyjskiej muzyki wymagają podejścia łączonego: narzędzi prawnych i sankcji, metod technicznych oraz jasnej współpracy z platformami, a także szerokich inwestycji w tworzenie i promocję ukraińskich treści. Kluczowym warunkiem sukcesu jest stała koordynacja międzysektorowa i analityka, która pozwala działać szybko i w sposób dobrze uzasadniony.

Jeśli reprezentujesz platformę, organizację lub projekt darczyński i jesteś gotów włączyć się w koordynację — napisz do nas, aby uzgodnić operacyjny kanał wymiany przypadków i analityki.